Groep 5 : 12-14 jaar (2012-2013)

• De bovenkamer van Jakob - Evelien De Vlieger


• De zwarte adem: code F242 - Erwin Claes


• Erebos - Ursula Poznanski


• Het Cupidocomplot - Johan Vandevelde


• Liefde - Thomas Brinx & Anja Kömmerling


• Mijn naam is Nina - David Almond


• Nelle: de heks van cruysem - Marc de Bel


• Regentijd - Kolet Janssen


• Trash - Andy Mulligan


• Vango: tussen hemel en aarde - Timothée de Fombelle

Vuist - Tom Marien

Heen en weer springend tussen 'toen' en 'nu', is dit het verhaal van een jongeman die heeft zich laten opnemen in een psychiatrische instelling omdat hij zijn jeukende vuisten niet altijd in bedwang kan houden. Net als het gewelddadige vriendje van zijn moeder 'toen'. Hij was degene die ervoor gezorgd heeft dat zijn moeder uit zijn leven verdween en dat zijn pasgeboren dochter moet opgroeien zonder grootmoeder.

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• “Dit is weer eens een echt ‘probleemboek’: de plot is een triest gegeven : getraumatiseerde jongeman begaat dezelfde fouten als zijn voorganger.” Kan je akkoord gaan met deze bewering?
  
• Heb je het boek graag gelezen of vond je het triest?
  
• Kon het verhaal je overtuigen?
  
• Zijn de personages geloofwaardig? Wat vind je bv. van Alex : doet zijn manier van spreken en denken en handelen aan die van een adolescent denken of niet?
  
• Het verhaal wisselt af tussen ‘toen’ en ‘nu’. De stukjes ‘toen’ zijn ook in de tegenwoordige tijd geschreven. Wat is het effect hiervan?
  

Soldaten huilen niet - Rindert Kromhout

De Engelse Quentin Bell groeit op in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Het grote landhuis van zijn familie wordt bewoond en bezocht door een bonte verzameling schilders en schrijvers, waaronder tante Virginia Woolf, de beroemde schrijfster. Vrije omgangsvormen en homoseksualiteit zijn voor Quentin en zijn drie jaar oudere broer Julian de normaalste zaak van de wereld. Hun onbezorgde jeugd wordt echter opgeschrikt door een familiegeheim, waarna de 21-jarige Julian in 1937 vertrekt om als soldaat mee te vechten in de Spaanse Burgeroorlog.

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• Is dit een boek voor jullie leeftijd of is het voor een oudere groep of voor volwassenen?
  
• Quentin is een jongen die opgroeit tussen de twee wereldoorlogen. Kan je je inleven in zijn wereld of is alles wat hij meemaakt té ver verwijderd van het leven van een 12 of 13-jarige nu?
  
• Dit verhaal is volledig opgebouwd rondom historische feiten (die achteraan het boek weergegeven worden). De levenswereld van Quentin is fictie, de rest volgt de werkelijkheid heel nauwkeurig. Was dat te merken bij het lezen van het boek? Maakte dat het boek moeilijker? Kan je het boek lezen zonder iets te weten over het leven van de ‘Bloomsbury Group’?
  
• De schrijver stelt het opgroeien in dit ‘speciale gezin’ heel romantisch voor, het is bijna een volmaakte wereld. Enkel de tegenstellingen tussen de beide broers en het familiegeheim strooien af en toe wat roet in het eten. Kan je je dergelijke manier van leven inbeelden? Lijkt je dat wat? Zou het in de huidige maatschappij ook nog kunnen, denk je?
  
• Is de titel goed gekozen? Schept het geen verwachtingen dat het om een oorlogsverhaal zal gaan?
  
• Gaat je sympathie uit naar Quentin of eerder naar Julian? Waarom?
  
• Zou je dit boek aanraden aan anderen?
  

Rood - Vera Van Renterghem

Toine is leerling-schilder bij zijn vader en wil kunstschilder worden. Wanneer de Franse Revolutie uitbreekt, wordt zijn wereld overhoop gehaald. Alle zekerheden verdwijnen en onder het mom van idealen worden de ergste gruweldaden gepleegd. Door een schilderij dat hij in bewaring kreeg van een edelman, raakt ook Toine bij de revolutie betrokken. Wanneer zijn vader bovendien door de nationale garde opgepakt wordt, staat de jongeman er alleen voor. Met de hulp van zijn vrienden start hij een moeilijke zoektocht. Maar wie kan hij nog vertrouwen in deze onzekere tijden?

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• Wist je al iets over de Franse Revolutie voor je aan het boek begon? Is dat nodig?
  
• In dit verhaal worden geschiedenis en fantasie met elkaar vermengd: de moeilijke geschiedenis van de Franse Revolutie wordt uit de doeken gedaan aan de hand van kleine verhalen. Helpt dat bij het begrijpen van de geschiedenis of maakt dat het boek nodeloos ingewikkeld?
  
• Wat betekent de titel volgens jou?
  
• Is dit een gewone historische roman of is het meer dat? Is het spannend, geloofwaardig, voorspelbaar of verrassend?
  
• Kan je je inleven in Toine, die met een sterke overlevingsdrang gaat voor het verwezenlijken van zijn dromen? Kunnen toekomstdromen je helpen om te overleven?
  
• Centraal in dit verhaal staat ‘het zoeken naar de waarheid’. Toine leert, doorheen het verhaal, dat er evenveel waarheden zijn als mensen. Heb jij dat, in relaties met vrienden of familie, ook al ervaren?
  
• Kleuren, en vooral de kleur rood, zijn heel belangrijk in dit boek. Waarvoor staat de rode kleur in dit boek?
  

Liverpool Street - Anne Voorhoeve

De 10-jarige joodse Ziska Mangold leeft met haar protestantse ouders in het Berlijn van 1938. Ze proberen te vluchten voor de verschrikkingen van de nazi’s, maar aarzelen daarbij te lang. Het lukt nog wel om Ziska gedwongen mee te geven met een van de kindertransporten naar Engeland. Uiteindelijk komt ze terecht in een orthodox-joods gezin in London. Alles is nieuw en vreemd voor haar: de familie, de taal, en zelfs haar eigen naar verandert. Als ook Londen gebombardeerd wordt, wordt het hoe langer hoe moeilijker om te vluchten voor de oorlog.

Het Flip-effect : gevangen in een lichaam van een ander - Martyn Bedford

Tot zijn verbijstering en afgrijzen ontwaakt de middelbare scholier Alex in het lichaam van Flip. Hij moet plots functioneren op een plek een paar honderd kilometer van huis en een half jaar later dan hij dacht dat het was. Wat hij ook probeert om 'terug te keren', niks lukt en het lijkt dat hij zijn lot moet aanvaarden. Dan komt hij op het spoor van een lotgenoot. Met zijn hulp probeert Alex uit zijn benarde situatie te komen.

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• Dit is een zeer bizar verhaal. Slaagt de schrijver erin om het geloofwaardig te doen overkomen? Waarom of waarom niet?
  
• Is het een spannend verhaal? Een aanrader?
  
• Kan je je voorstellen hoe Alex zich moet voelen : hij bevindt zich niet alleen in een andere plaats en tijd, zit ook nog eens opgesloten in een lichaam van iemand die totaal anders is dan hijzelf. Hoe zou jij daarmee omgaan?
  
• Hoewel Flip een coole, stoere jongen is, blijft Alex vechten om naar zijn eigen lichaam en zijn eigen leven terug te kunnen. Kan je dat begrijpen?
  
• Als je geest zou verhuizen naar een ander lichaam, wie ben je dan eigenlijk? Heb je je geest én je lichaam nodig om volledig jezelf te zijn?
  
• Wat vind je van het einde van het verhaal?
  

Elfenblauw : de vallei van de Goden - Johan Vandevelde

Sander, kroonprins van Cyndrië, reist door het land en hoort dat bij de elfen het 'juweel van Silnaris' is gestolen. Dit wordt in verband gebracht met de ontvoering van kinderen die geofferd moeten worden voor de god Garth. Sander en zijn vrienden proberen de kinderen te redden en het juweel terug te vinden. Maar met zijn tocht tart hij het noodlot.

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• Dit is het vervolg op Elfenblauw. Is het noodzakelijk om het eerste deel gelezen te hebben om dit verhaal volledig te begrijpen?
  
• Dit is een fantasy verhaal met middeleeuwse kenmerken. Lees je vaak fantasy? Is dat één van de betere boeken in het genre of kan je andere titels aanraden die beter zijn?
  
• Het boek bevat een snelle opeenvolging van actie-momenten, die soms heel gewelddadig zijn. Is dat storend? Is het nodig, of had de schrijver het verhaal ook zonder veel geweld kunnen opbouwen?
  
• Als de helden in de problemen zitten, verschijnt er altijd wel een figuur die hen weer verder helpt. Doet dat afbreuk aan het verhaal, maakt dat het boek minder sterk, of stoor je je daar niet aan?
  
• Wat vind je van de illustraties?
  
• Zou je dit boek aanraden aan anderen?
  

Een teken van leven - Karen Dierickx

De Braziliaanse broers Juca en Ramiro gaan uit armoede met mannen mee die hen een baan aanbieden. Ze komen terecht op een plantage waar ze tot slavenarbeid gedwongen worden. De behandeling die ze ondergaan, is onmenselijk, de toekomst uitzichtloos. Ramiro krijgt een ernstig ongeluk en kan niet meer werken. Op goed geluk vlucht Juca het oerwoud in en toevallig wordt hij gered. Mensenrechtenactivisten zorgen ervoor dat de overige slaven worden bevrijd, maar voor Ramiro is het helaas te laat.

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• In dit boek vertelt Juca over zijn huidige leven. Dat wordt afgewisseld met (cursief gedrukte) flashbacks waarin hij het verleden opnieuw beleeft. Remt die afwisseling de vaart van het verhaal of het leesplezier, of versterken beide delen elkaar?
  
• De schrijver probeert duidelijk een boodschap mee te geven in dit boek. Wat is die boodschap? (Zie ook Logo van Unicef op de kaft)
  
• Doet ze dat goed en is dit boek daardoor een echte aanrader, of komt het belerend over en maakt het dit boek saai?
  
• Juca belooft zijn broer te vluchten. Dat verloopt erg vlot. Vond je dat realistisch of ongeloofwaardig?
  

Dissus - Simon van der Geest

De tengere spriet Dissus wordt vaak het mikpunt van pesterijen. Wanneer hij met zijn vrienden naar het zwembad gaat, is het niet anders: eerst krijgen ze het aan de stok met de Grote Jongens, en onderweg naar huis raken ze ook verdwaald. Dissus neemt het voortouw en loodst zijn vrienden - helaas niet allemaal - onder andere langs een eenogige boer, twee grijpgrage kranen, de verleidelijke sirenen en de betovering van Kirke. Wanneer ze uiteindelijk thuiskomen, zijn Dissus' ouders hem helemaal vergeten. Hij werd zelfs vervangen door een hond met dezelfde naam.

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• Wat was je eerste indruk: een boek voor jullie leeftijd?
  
• Dit is een bewerking van de Odysseus-mythe. Had je de link Dissus/Odysseus gemaakt?
  
• Ken je het Odysseus-verhaal? Is dat nodig om dit verhaal te kunnen volgen?
  
• Wat vind je van de illustraties in dit boek? Vind je ze mooi? Geven ze een meerwaarde aan het boek?
  
• In een bespreking las ik : “ Dissus is poëzie voor jongens”. Hiermee wordt bedoeld dat het soms spannende en grappige verhaal op een poëtische, maar tegelijk ook heel gewone manier is geschreven. Kan je hiermee akkoord gaan?
  
• Is het een moeilijk boek?
  
• Omdat het een bewerking is van een mythe, komen er soms rare dingen in voor, zoals de ouders die Dissus vergeten en vervangen door een hond. Waren die rare kronkels in het verhaal storend?
  
• Wat vind je van de opdeling van het boek in een proloog, deel 1 en deel 2? Welk deel heb je het liefst gelezen?
  

Dieven - Will Gatti

Baz en Demi proberen te overleven in een Zuid-Amerikaanse sloppenwijk. Ze maken deel uit van een kleine georganiseerde dievenbende, met aan het hoofd Fay, een jonge vrouw. Baz en Demi zijn een succesvol dievenduo, maar als ze op een dag een dure ring stelen, verandert hun leven drastisch. De eigenares van de ring blijkt de echtgenote van een corrupte politiecommissaris te zijn. Deze heeft banden met de maffiabaas die de hele onderwereld van de stad controleert. Baz’ en Demi’s diefstal blijkt verregaande gevolgen te hebben voor de hele sloppenwijk.

De smaak van zijn stem - Piet De Loof

Andres’ broer proeft stemmen: die van papa smaakt naar chocolade, die van mama naar zoete melk, zout als ze boos is en waterig als ze verdrietig is. Alleen de stem van Andres kan hij niet proeven. Het is iets met aarde, bloemen, tabak en stro, maar echt zeker weten doet hij het niet. En hij wil zo graag weten hoe het zit met die stem, vooral na die zomermiddag. Wanneer zijn moeder niet meer kan koken en er in huis geen fijne geuren en smaken meer zijn waarmee hij zich kan troosten, biedt oom Marcus uitkomst.

Denk ook eens na over de volgende vragen :

• In dit verhaal worden menselijke gevoelens en het dagelijks leven verbonden met eten. Vond je dat een raar idee? Is je mening veranderd na het lezen van het boek?
  
• Is het een boek dat je zou aanraden aan mensen die graag eten, of maakt dat helemaal niet uit?
  
• Het verhaal is bijzonder opgebouwd: soms wordt er terug en dat weer vooruit gekeken en de tussenstukken worden pas later ingevuld. Maken die ‘lege plekken’ het lezen moeilijk blijf je daardoor zeer aandachtig?
  
• De mensen worden getypeerd aan de hand van smaken. Maken die smaken de mensen herkenbaar?
  
• Het verhaal gaat over verlies, over de dood. Toch is het geen ‘tranerig ‘ boek geworden. Hoe heeft de schrijver dat gerealiseerd?
  
• Wist je dat vijf Vlaamse hotelscholen zich lieten inspireren door De smaak van zijn stem voor een aantal recepten ? Ga eens naar de website van Piet De Loof...